Twarz Daniela na początku zbladła.
Potem powoli rozpostarł się na nim uśmiech, który widziałam w jego dzieciństwie, kiedy zrobił coś złego, ale wciąż miał nadzieję, że ujdzie mu to na sucho.
— Mamo, żartujesz.
Ale Klara się nie śmiała.
Liczył szybciej.
Zawsze był szybszy, jeśli chodzi o pieniądze.
— Váradi… — powtórzył cicho. — To twoje panieńskie nazwisko?
— Tak.
Dániel wpatrywał się we mnie.
— Ale za co kupiłabyś willę w Balatonie?
Nie chodziło o to, że był podejrzliwy.
Chodziło o to, że pytanie nie było zaskoczeniem, czy będę w stanie podjąć decyzję. Po prostu uraza, że nie wiedział, skąd pochodzą pieniądze.
— Z moich własnych pieniędzy.
Klára rozłączyła się z agentem nieruchomości.
— Z jakich własnych pieniędzy, mamo Ilona? Sprzedałaś dom w Veszprém, dawno temu nie mogło go z niego zostać aż tyle. A może Daniel coś ukrywał bez swojej wiedzy?
Danielu.
Kiedy stawałam się dla niego niemiła, nie byłam już dla niego „mamą”, ale kimś, kto coś ukrywał bez wiedzy męża.
Wstałam.
— Klaro, prałam ci ubrania, gotowałam, opiekowałam się twoimi dziećmi przez dwa lata. Przez ten czas ani razu nie zapytałaś, ile mam pieniędzy, bo myślałaś, że za mało, żeby być interesującą osobą.
Głos Dániela stwardniał.
— Mamo, to nie jest odpowiedź.
— Nie jestem ci winna odpowiedzi.
Po raz pierwszy jej to powiedziałam.
Mojemu synowi.
Temu chłopcu, którego kiedyś uszyłam kostium karnawałowy, którego gorączkowo zawiozłam na pogotowie, którego czynsz za studia płaciliśmy razem z Lajosem, dopóki „się nie odnalazł”.
Dániel spojrzał teraz na mnie jak na nieposłusznego pracownika.
— Więc sama wzięłaś pieniądze i nam nie powiedziałaś?
Klara szybko podeszła do niej.
— Dani, uspokój się. Musi być jakieś wytłumaczenie. Mama po prostu… może wczoraj się przestraszyła. Prawda, Ilona Mamo? Nie chcieliśmy go odsyłać, chcieliśmy tylko, żeby był bardziej samodzielny. Źle to zrozumiałaś.
— Nie — powiedziałam. — Zrozumiałam dokładnie.
Moje wnuki stały na schodach.
Máté miał szesnaście lat, był wysoki, szczupły, zawsze w słuchawkach. Emma miała dwanaście lat i była cichsza, niż wskazywałby na to jej wiek. Teraz oboje patrzyli na nas.
Dlatego nie chciałam się kłócić.
To nie z ich powodu trzeba było ukrywać prawdę, ale dla ich dobra trzeba było ją w końcu powiedzieć.
— Dániel — zwróciłam się do syna — wczoraj wieczorem pytałeś, kiedy się wyprowadzam. Wyjeżdżam dzisiaj.
— Przestań dramatyzować, mamo.
— Nie dramatyzuję. Pakowałam się.
Wzrok Kláry powędrował na moją walizkę.
— Dokąd jedziesz?
— Do hotelu. Potem do własnego domu.
Dániel się roześmiał, ale jego głos był sztuczny.
— Do willi nad Balatonem? Mamo, nie rozumiesz, ile kosztuje taki dom. Utrzymanie, podatki, ubezpieczenie, personel. W wieku siedemdziesięciu jeden lat nie dasz rady.
Słowa dr Júlii Pásztor odbiły się echem w moich uszach.
„Jeśli twoja rodzina się dowie, ich pierwszą reakcją prawdopodobnie nie będzie radość, a poczucie, że wszystko jej się należy. Przygotuj się na to”.
Przygotowałam się.
— Nauczę się.
— Ty? — Daniel o mało nie wypluł tego słowa. — Mamo, nie bądź śmieszna. Ten dom był marzeniem również dla nas. Dla dzieci, dla Kláry. Jeśli naprawdę go kupiłaś, to przynajmniej będzie to dom rodzinny, prawda?
Po tym zdaniu zapadła cisza.
Było.
Prawdziwa prośba.
Nie przeprosiny.
Nie: „Mamo, przepraszam, że cię zraniłem”.
Ale: „Skoro ty masz dom, my też go mamy”.
Klára kontynuowała łagodniejszym głosem.
— Mamo Ilona, pomyśl o tym. Jakie cudowne byłoby lato dla Máté i Emmy nad Balatonem. Moglibyśmy też pomagać w domu. Nie powinna być sama.
— Dziękuję, nie.
Twarz Daniela poczerwieniała.
— Czy teraz się na nas mścisz?
— Nie. Żyję.
Máté zszedł po schodach.
— Tato, naprawdę źle się wczoraj do mamy odezwałeś.
Dániel warknął na niego:
— Nie mów o tym!
Chłopak wzdrygnął się, ale nie wrócił.
Emma cicho odezwała się na schodach:
— Czy mama naprawdę odchodzi?
Spojrzałam na nią.
Bolało z powodu dzieci.
Nie z powodu Dániela.
— Tak, kochanie. Ale ja nie znikam.
Klára znów przejęła kontrolę.
— Dobra, wszyscy się uspokójcie. Mama Ilona jest już zmęczona. Porozmawiamy jutro. Na pewno znajdziemy rozwiązanie.
— Już je znalazłam.
Chwyciłam za rączkę walizki.
Dániel stał przed drzwiami.
— Mamo, nigdzie nie pójdziesz, dopóki mi nie powiesz, o co chodzi.
Coś się zmieniło w jego głosie.
Nie był głośny.
Ale to był ten sam głos, którym poprzedniej nocy pytał, kiedy się wyprowadzam. Głos, w którym zamiast miłości słychać było zaborczą złość.
Wyjęłam telefon.
— Doktor Pásztor czeka w samochodzie. Jeśli mnie nie wypuścicie, zadzwoni na policję.
Klára złapała powietrze.
— Przyprowadziłaś tu prawnika?
— Tak.
— Do własnego syna?
— Nie. Do domu, w którym wczoraj wieczorem pytali mnie, kiedy się wyprowadzam.
Dániel powoli się odsunął.
Nie dlatego, że rozumiał.
Ale dlatego, że policja zrozumiała to słowo.
Przy bramie Emma pobiegła za mną. W kapciach, ze łzami w oczach.
— Mamo, jesteś na mnie zła?
Odstawiłam walizkę i przytuliłam ją.
— Nigdy ciebie.
— To mogę przyjść do ciebie?
— Jeśli chcesz, tak. Ale nie dlatego, że przysłała cię matka.
Máté spojrzał na nas od drzwi. Oczy miał zaczerwienione, ale trzymał się w ryzach.
— Trzymaj się, mamo — powiedział.
Dániel się nie pożegnał.
Klára też nie.
Nie płakałam, siedząc w samochodzie prawnika. Po prostu patrzyłam, jak dom w Budaörs powoli znika w lusterku wstecznym.
Przez dwa lata myślałam, że po żałobie znajdę tam nowe miejsce dla rodziny.
Okazało się, że byłam tylko tymczasowym meblem.
