Na morze.
Ostatni raz byłam nad morzem osiem lat temu, ze Staszkiem. Jechaliśmy jego fiatem, zatrzymywaliśmy się na stacjach po kawę z automatu, nocowaliśmy w pensjonacie w Jastrzębiej Górze, gdzie gospodyni dawała na śniadanie jajecznicę z sześciu jaj. Staszek mówił, że morze to jedyne miejsce, gdzie nie myśli o robocie.
W czerwcu zarezerwowałam pokój w Sopocie. Sama. Przez internet – Kinga mi pokazała jak.
Jechałam pociągiem, bo Staszkowego fiata sprzedałam rok wcześniej, czego Grzegorz nie mógł mi darować. W pociągu jadłam kanapki z serem, piłam herbatę z termosu i patrzyłam na pola za oknem z uczuciem, którego nie potrafiłam nazwać. Chyba to była ulga.
W Sopocie chodziłam na molo codziennie rano. Jadłam ryby w smażalni, czytałam na ławce książkę, którą kupiłam na dworcu, i fotografowała się na tle morza. Nie dla Facebooka – dla siebie. Żeby pamiętać, że to naprawdę się stało.
Ale jedno zdjęcie wysłałam wnukom. Zuzi i Kubusiowi – dzieciom Grzegorza. Zuzia miała dziesięć lat i uwielbiała morze. Napisałam: “Babcia pozdrawia z Sopotu! Zobaczcie jakie fale!”
Nie pomyślałam, że Zuzia pokaże tacie.
Telefon od Grzegorza przyszedł tego samego wieczoru.
– Mamo, to ty na tym zdjęciu? W Sopocie? – w jego głosie było zdumienie zmięszane z czymś, co brzmiało jak pretensja. – Skąd cię stać na Sopot?
– A co, nie wolno mi? – odpowiedziałam spokojnie.
– Nie o to chodzi. Po prostu… myślałem, że ledwo wiążesz koniec z końcem. Ciągle mówiłaś, że emerytura…
– Ciągle mówiliście – poprawiłam go.
Cisza. Ta cisza, w której słyszysz, jak ktoś zmienia ustawienie telefonu w ręce.
– Mamo, czy ty wynajęłaś komuś dom? – zapytał wreszcie Grzegorz. Ktoś mu powiedział. Może sąsiadka. Może kolega ze szkoły, który wciąż mieszkał w Lublinie.
– Wynajęłam dół dwóm studentkom – powiedziałam. – Bardzo miłe dziewczyny. Jedna naprawiła mi kran.
Znów cisza. Potem:
– Dlaczego nam nie powiedziałaś?
– Bo nie pytaliście.
To nie była cała prawda. Nie powiedziałam im, bo wiedziałam, że zaczęliby zarządzać. Grzegorz chciałby sprawdzić umowę. Magda kazałaby mi się “zabezpieczyć”. Oboje powiedzieliby, że nie powinnam wpuszczać obcych do domu taty. Jakby ten dom był jego, a nie mój.
Kiedy wróciłam z Sopotu – opalona, wypoczęta i z dwoma słoikami dżemu z dzikiej róży od gospodyni – Ola i Kinga czekały na mnie z kolacją. Zrobiły sałatkę grecką i kupiły lody. Siedziałyśmy we trzy w ogrodzie, pod jabłonką, która tego roku rodziła tak obficie jak nigdy.
– Pani Danuto, fajnie pani wygląda – powiedziała Ola, podając mi talerz.
– Bo byłam nad morzem – odpowiedziałam.
I pomyślałam o Staszku. O tym, że budował ten dom dla nas, nie po to, żeby go sprzedać. Że byłby zły na dzieci za to wieczne “sprzedaj”, a dumny ze mnie za to, co zrobiłam. Bo Staszek zawsze mówił, że dom to nie ściany. Dom to ktoś, kto w nim oddycha.
Grzegorz zadzwonił jeszcze raz w sierpniu. Tym razem inaczej – ciszej, bez pretensji.
– Mamo, przepraszam – powiedział. – Nie powinienem był…
– Nie powinniście byli mówić mi, co mam robić z własnym życiem – dokończyłam za niego.
Nie wiem, czy zrozumiał. Może częściowo. Magda milczała – co u niej było oznaką albo gniewu, albo namysłu. Wolałam wierzyć w to drugie.
Wrzesień pachniał jabłkami. Ola i Kinga wróciły na uczelnię, dom znów był pełen kroków i muzyki. Na parapecie w kuchni stała lawenda, którą mi przyniosły w kwietniu, i kwitła – wbrew wszystkiemu, jak ja.
Nie wiem, co będzie dalej. Może dziewczyny skończą studia i się wyprowadzą. Może znajdę nowe lokatorki. Może kiedyś naprawdę będzie za ciężko i sprzedam ten dom, ale na swoich warunkach, nie dlatego, że dzieci tak postanowiły.
Na razie mam zdjęcie z Sopotu na lodówce, lawendę na parapecie i klucze od własnego domu w kieszeni.
I nikogo, kto mówi mi, że sobie nie poradzę.
