Krzyczałam do córki, żeby nie podchodziła do bezpańskiego psa, bo myślałam, że może być wściekły. A prawdziwe niebezpieczeństwo podjechało na przystanek starym czerwonym samochodem z ubłoconymi tablicami — i sąsiadka, która wszystko widziała z balkonu, rzuciła tylko: „Nie moje dziecko, nie moja sprawa”. Dopiero trzy dni później, kiedy w wiadomościach pokazali tego samego kierowcę, zrozumiałam, że moja Kasia mogła już nigdy nie wrócić do domu.

Kasia znalazła ją pierwsza.

— Mamo, patrz!

Wzięłam paczkę do ręki. Cena była jeszcze naklejona ze sklepu przy rynku.

— Myślisz, że to pani Halina? — spytała córka.

— Myślę, że nigdy się nie przyzna.

Dwa dni później pan Marek, dozorca z naszej klatki, przyniósł stary, czysty dywanik.

— Połóżcie w korytarzu — burknął. — Żeby mu się łapy nie ślizgały.

— Dziękuję.

— Nie ma za co. I tak miałem wyrzucić.

Oczywiście.

Na naszym osiedlu dobroć rzadko przychodziła z kwiatami. Częściej wchodziła boczkiem i mówiła: „i tak niepotrzebne”, „zostało mi”, „przypadkiem kupiłam za dużo”.

Tobi przyjmował wszystko tak samo.

Machnięciem ogona.

Jednym.

Jakby mówił: widzę.

Mijały lata.

Kasia rosła. Najpierw prowadziła Tobiego na smyczy z dumą, jakby obok niej szedł nie stary kundel, tylko rycerz. Potem przyszło dorastanie. Słuchawki w uszach, bluza z kapturem, drzwi do pokoju przymknięte, odpowiedź na wszystko: „zaraz”.

Ale przy Tobim nie udawała silniejszej, niż była.

Z nim rozmawiała cicho.

Wieczorami siadała przy jego posłaniu i opowiadała mu rzeczy, których nie umiała powiedzieć mnie.

Słyszałam z kuchni urywki.

— Śmiali się, że nie jadę na wycieczkę.

Cisza.

— Powiedziałam, że nie chcę. Ale tak naprawdę nie było pieniędzy.

Stałam nad garnkiem i ściskałam łyżkę.

Chciałam wejść, przytulić ją, powiedzieć, że następnym razem pieniądze będą. Że wszystko naprawię. Że matka od tego jest.

Ale czasem dziecko nie potrzebuje matki, która natychmiast zacznie ratować.

Czasem potrzebuje kogoś, kto tylko położy pysk na kolanach.

Tobi robił właśnie to.

Starzał się powoli, ale wyraźnie.

Tylna łapa coraz częściej mu uciekała. Ucho już zawsze zostało krzywe. Sierść po leczeniu była czystsza, ale piękna nigdy się nie zrobiła. Nie był psem z reklamy.

Był psem z życia.

Kiedy wstawał, najpierw długo patrzył na podłogę, jakby musiał się z nią dogadać.

— No dalej, staruszku — mówiłam.

Kasia od razu poprawiała:

— On nie jest staruszkiem. On jest Tobi.

Jakby imię mogło zatrzymać czas.

Ale czas wchodzi do domu nawet wtedy, gdy dobrze zamkniesz drzwi.

Pewnego listopadowego poranka usłyszałam w korytarzu głuchy odgłos.

Nie był głośny.

Ale serce od razu wie, kiedy upada ktoś kochany.

Wybiegłam z kuchni.

Tobi leżał na boku pod drzwiami pokoju Kasi. Widać było, że próbował wstać i nie dał rady.

Kasia klęczała już przy nim w piżamie.