Jeszcze tej samej nocy Zosia wysłała mi zdjęcia dokumentów, które znalazła w torbie ojca. Były tam potwierdzenia przelewów na konto spółki zarejestrowanej zaledwie cztery miesiące wcześniej. W rubryce dotyczącej działalności wpisano „doradztwo biznesowe”, ale adres prowadził do wirtualnego biura.
Była też wydrukowana umowa pożyczki.
Według niej ojciec rzekomo przekazał Pawłowi osiemdziesiąt tysięcy złotych bez terminu zwrotu. Pod dokumentem widniał podpis ojca.
Ojciec twierdził, że nigdy tej umowy nie widział.
Poprosiłem Zosię, by schowała dokumenty do własnego plecaka.
Następnego dnia, gdy rodzina wracała do Polski, ja siedziałem z dziećmi nad jeziorem Sete Cidades. Dwie tafle wody, jedna zielona, druga błękitna, leżały w kraterze dawnego wulkanu. Lena zbierała małe kamienie, a Kuba fotografował ptaki.
— Dziadek już nie dzwoni? — zapytał nagle.
— Dzwonił.
— Nadal jest na nas zły?
Usiadłem obok niego na trawie.
— Myślę, że bardziej jest zły na siebie.
— Za to, że nas nie zaprosił?
— Między innymi.
Kuba zerwał źdźbło trawy.
— Zosia napisała, że wcale nie mówiła, że nas nie chce.
— Wiem.
— To dlaczego wujek kłamał?
Mógłbym odpowiedzieć, że Paweł był chciwy. Że bał się, iż odkryję jego oszustwo. Że przez lata budował swoją pozycję, skłócając ludzi i przekonując ojca, że każdy, kto mu się sprzeciwia, atakuje rodzinę.
Ale Kuba miał dziewięć lat.
— Czasem ludzie kłamią, bo prawda pokazałaby, że zrobili coś złego — powiedziałem. — To nie znaczy, że musimy uwierzyć w ich kłamstwo.
— Dziadek uwierzył.
— Tak.
— To znaczy, że kocha wujka bardziej niż nas?
To pytanie zabolało bardziej, niż chciałem przyznać.
— Miłość bez szacunku potrafi bardzo ranić — odpowiedziałem. — Ale pamiętaj jedno: to, jak ktoś cię traktuje, mówi o nim. Nie o twojej wartości.
Kuba skinął głową, chociaż nie byłem pewien, ile zrozumiał.
Wieczorem zjedliśmy kolację w małej restauracji prowadzonej przez starsze małżeństwo. Lena spróbowała ośmiornicy, po czym stwierdziła, że „smakuje jak gumka do mazania z czosnkiem”. Kuba zaśmiewał się tak mocno, że prawie spadł z krzesła.
Przez kolejne dni nie pozwoliłem rodzinie odebrać nam podróży.
Pływaliśmy w naturalnych basenach wśród czarnych skał. Spacerowaliśmy między polami herbacianymi. W gorących źródłach Lena zasnęła mi na ramieniu. Kuba prowadził zeszyt obserwacji i narysował każdego wieloryba, którego widzieliśmy.
Nie udawałem, że nic się nie wydarzyło.
Po prostu odmówiłem uczynienia z tego centrum naszego świata.
Po powrocie do Polski pojechałem do ojca sam. Dzieci zostawiłem u ich matki. Nie chciałem, żeby znów słyszały krzyki.
Dom wyglądał inaczej niż przed wyjazdem. Walizki nadal stały w korytarzu, lecz nikt ich nie rozpakował. Ojciec siedział przy stole, postarzały jakby o dziesięć lat. Obok niego leżała przełamana karta, którą najwyraźniej zabrał z podłogi po naszym wyjściu.
Paweł stał przy oknie.
— Świetnie się bawiłeś? — zapytał z pogardą.
— Tak.
— Kiedy my siedzieliśmy na lotnisku.
— Sam się tam zaprowadziłeś.
Ojciec podniósł wzrok.
— Paweł mówi, że pieniądze są zamrożone w inwestycji.
— W jakiej?
— W apartamentach.
— Gdzie?
Paweł odwrócił się gwałtownie.
— Nie muszę się przed tobą tłumaczyć.
— Przed ojcem musisz. To jego pieniądze.
— Sam je dał.
— Nie podpisywałem żadnej umowy — powiedział ojciec.
Paweł prychnął.
— Podpisałeś mnóstwo dokumentów. To nie moja wina, że ich nie czytałeś.
Ojciec pobladł.
— Powiedziałeś, że to formularze bankowe.
— Były związane z bankiem.
— Zabrałeś mi oszczędności?
— Zainwestowałem je!
— Pokaż akt własności apartamentów — zażądałem.
— Nie mam go przy sobie.
— Pokaż przelewy do dewelopera.
— Księgowa się tym zajmowała.
— Podaj nazwisko księgowej.
Paweł zacisnął szczękę.
Z każdym pytaniem jego opowieść kruszyła się coraz bardziej. W końcu przestał odpowiadać. Ojciec siedział nieruchomo, jakby dopiero teraz rozumiał, że człowiek, którego bronił całe życie, okradał go, wykorzystując tę ślepą lojalność.
— Na co wydałeś pieniądze? — zapytał ojciec.
Paweł długo milczał.
Monika zeszła ze schodów. Miała zaczerwienione oczy.
— Powiedz mu — szepnęła.
Brat spojrzał na nią z furią.
— Zamknij się.
— Powiedz, zanim zrobi to ktoś inny.
Okazało się, że Paweł od dwóch lat ukrywał długi. Jego firma nie przynosiła dochodu, a luksusowy samochód był w leasingu, którego nie spłacał od trzech miesięcy. Dom obciążył drugą hipoteką bez wiedzy Moniki. Część pieniędzy ojca przeznaczył na ratowanie firmy, część na stare zobowiązania, a ponad dwadzieścia tysięcy wpłacił na internetową platformę inwestycyjną, która zniknęła po kilku tygodniach.
Rodzinne wakacje miały być przedstawieniem.
Paweł chciał pokazać wszystkim, że nadal jest człowiekiem sukcesu. Zamierzał opłacić wyjazd moją kartą, a po powrocie wmówić ojcu, że pokrył koszty sam. Wykluczył mnie i dzieci, ponieważ bał się, że przy odprawie albo w hotelu odkryję nieprawidłowości.
— Nie planowałem nikogo okraść — powiedział w końcu. — Chciałem tylko kupić sobie trochę czasu.
— Moimi pieniędzmi? — zapytał ojciec.
— Oddałbym wszystko, gdyby inwestycja wypaliła.
— A kartą Michała?
Paweł wzruszył ramionami.
— On ma dobrą pracę. Nawet by tego nie odczuł.
