Przeniosłem ją do swojej szopy. Nie wiem po co. Może chciałem chociaż jedną rzecz zrobić dobrze.
Wieczorem przyszła do nas pani Krystyna.
— Piotr, dobrze zrobiłeś — powiedziała od progu. — Ale uważaj. Ten Marek nie wygląda na takiego, co odpuści.
Teresa spojrzała na mnie tak, jakby chciała powiedzieć: „Mówiłam”.
Po pani Krystynie przyszedł dzielnicowy. Poprosił o kopię nagrań i powiedział, żebym niczego nie usuwał. Potem zapytał, czy jestem gotów złożyć oficjalne zeznania.
Chciałem od razu powiedzieć „tak”.
Ale spojrzałem na Teresę.
Stała przy kuchence i trzymała w rękach ścierkę. Była blada.
Nie jesteśmy już młodzi. Ja mam ciśnienie. Ona ma serce. Syn pani Zofii wie, gdzie mieszkamy, gdzie jest nasza furtka, gdzie stoi samochód i kiedy gasimy światło w kuchni.
— Zastanowię się — powiedziałem.
Dzielnicowy skinął głową. Nie oceniał mnie. Może był przyzwyczajony.
Kiedy wyszedł, Teresa usiadła naprzeciwko mnie.
— Piotr, czy ja jestem złą osobą?
— Czemu tak mówisz?
— Bo nie chcę, żebyś szedł w to dalej.
Milczałem.
Otarła oczy brzegiem ścierki.
— Żal mi jej. Naprawdę. Ale ja się boję. On jest młodszy, zły i bez sumienia. Dzisiaj pokazałeś nagranie, a jutro rzuci kamieniem w okno.
— To co, mamy milczeć?
— Nie wiem.
To było najuczciwsze.
Często myślimy, że w takich historiach ludzie od razu robią się odważni. Nie. Najpierw siedzi się przy kuchennym stole i liczy, ile kroków jest od własnych drzwi do cudzej krzywdy.
W nocy nie spałem.
Widziałem przed oczami panią Zofię mówiącą „proszę”. I siebie, który przez 4 lata patrzył zza firanki.
Rano przy naszej furtce leżała kartka. Zwykła, wyrwana z zeszytu.
Było na niej napisane: „Nie wtrącaj się w cudzą rodzinę”.
Teresa zobaczyła ją i usiadła na taborecie.
— Wiedziałam.
Wziąłem kartkę dwoma palcami i włożyłem do foliowej koszulki. Nie dlatego, że byłem odważny. Po prostu już wiedziałem: jeśli teraz się cofnę, do końca życia będę słyszał tę łopatę w soboty.
Na komisariacie pani Zofia siedziała na korytarzu pod gabinetem. Obok niej była kobieta z opieki społecznej. Na kolanach pani Zofia trzymała metalowe pudełko. Trzymała je jak dziecko.
— Przyszedł pan? — zapytała.
— Przyszedłem.
— Nie trzeba było. On teraz jest na pana zły.
— Już zrozumiałem.
Uśmiechnęła się smutno.
— Marek zawsze był zły, kiedy ktoś widział prawdę.
Kiedy czekaliśmy na śledczego, opowiedziała więcej.
Po śmierci męża Marek przyjeżdżał rzadko. Najpierw tylko na święta. Potem, kiedy dowiedział się, że dom jest na nią, zaczął pojawiać się częściej.
— Mamo, przecież ci ciężko samej.
— Mamo, wszędzie są oszuści.
— Mamo, przepisz dom na mnie, jestem twoim jedynym synem.
Nie chciała.
Nie dlatego, że go nie kochała. Kochała. I dlatego tak długo znosiła.
— Ciągle myślałam, że on się opamięta — powiedziała. — Bo to przecież mój chłopiec. Pamiętam go małego. Jak spał z drewnianym konikiem. Jak bał się burzy. A potem siedzi przede mną obcy mężczyzna i mówi: „Tobie i tak już niedługo zostanie”.
Powiedziała to bez łez.
Przez to zabolało jeszcze bardziej.
W gabinecie śledczy włączył moje nagrania na komputerze. Marek ciągnął niebieską plandekę. Potem była druga noc. Trzecia. Sam nie wiedziałem, że kamera tyle zachowała.
Na jednym nagraniu widać, jak wchodzi do szopy pani Zofii i wynosi pudełko. Na drugim, jak kładzie coś przy jabłoni. Na trzecim, jak fotografuje przekopaną ziemię telefonem.
— Widział pan to wcześniej? — zapytał śledczy.
Zrobiło mi się wstyd.
— Nie. Nie przeglądałem. Kamera nagrywała sama. Dopiero gdy przyjechała policja, przypomniałem sobie.
Śledczy nic nie powiedział. Zapisał.
Potem przyprowadzili Marka.
Nie grał już troskliwego syna. Siedział prosto, usta miał zaciśnięte, dłonie splecione.
— Mamo, powiedz im, że się pogubiłaś — powiedział od razu. — Powiedz, że sąsiad źle zrozumiał. I pójdziemy do domu.
Pani Zofia przycisnęła pudełko do siebie.
— Do domu? — powtórzyła.
— Tak. Do domu. Przecież nie jestem twoim wrogiem.
Spojrzała na niego.
— Wyrzuciłeś zegarek taty.
Marek przewrócił oczami.
— Znowu to samo.
— Powiedziałeś, że zmarłym zegarek niepotrzebny.
— Mamo, on był zepsuty.
— Leżał w szufladzie 30 lat.
— Bo ty zbierasz śmieci.
Śledczy podniósł rękę.
— Dość. Pani Zofio, musi pani zdecydować, czy składa pani zawiadomienie.
I wtedy wszystko się zmieniło.
Do tej pory były nagrania, pudełka, policja, sąsiedzi. Ale najważniejsze wydarzyło się w chwili, kiedy starsza kobieta musiała wybrać: znowu osłonić syna czy wreszcie nazwać go głośno.
Marek też to zrozumiał.
