Mąż umarł w kwietniu. W lipcu z banku przyszło przypomnienie o racie kredytu – 1340 złotych, umowa z 2016 roku. Poszłam do oddziału z aktem zgonu. Kredyt był na lokal użytkowy w Skierniewicach, w papierach figurował “salon fryzjerski M.”

– Od kiedy? – zapytałam.

– Od dwa tysiące dwunastego – powiedziała Marlena. Patrzyła na mnie prosto, bez uciekania wzrokiem. – Cztery lata przed salonem.

Dziesięć lat. Mój mąż prowadził drugie życie przez dziesięć lat, a ja nie zauważyłam, bo wyjazdy na zlecenia – Radom, Grójec, Przysucha, Skierniewice – były czymś normalnym. Elektryk jeździ tam, gdzie jest robota. Wracał, jadł kolację, oglądał wiadomości. Był obecny. Tylko nie cały.

Marlena nie próbowała się tłumaczyć. Nie mówiła, że to miłość, że Mirek chciał odejść, że byłam złą żoną. Powiedziała jedno zdanie, które zapamiętałam dokładnie:

– Prosiłam go wiele razy, żeby pani powiedział. Nie chciał. Mówił, że nie potrafi pani tego zrobić.

Wróciłam do Radomia ostatnim autobusem. Siedziałam przy oknie i myślałam o tych dziesięciu latach. Przesuwałam je jak zdjęcia na telefonie – wigilie, urodziny, wakacje nad Bałtykiem, wizyta Bartka z dziewczyną, ślub Anki. Mirek był na każdym z tych zdjęć. Uśmiechnięty, spokojny, solidny. I jednocześnie sto trzydzieści kilometrów dalej miał drugie życie, drugą kobietę, salon fryzjerski z inicjałem jej imienia.

Nie wiem, czy to, co czułam, było jeszcze żałobą. Żałoba zakłada, że wiesz, kogo opłakujesz. A ja nagle nie byłam pewna, czy znałam człowieka, z którym spałam w jednym łóżku przez trzydzieści pięć lat.

Sprawę kredytu oddałam prawnikowi, jak chciał Bartek. Przyjęłam spadek z dobrodziejstwem inwentarza – to znaczyło, że długi Mirka nie mogły przekroczyć wartości tego, co po nim zostało. Salon Marleny działał dalej. Nie mój problem, nie moja historia. Moja historia skończyła się na tym chodniku naprzeciwko witryny na Mszczonowskiej.

Anka przyjeżdża co sobotę. Bartek dzwoni wieczorami. Mówią, żebym nie myślała o tym, co było. Ale ja nie myślę o tym, co było. Myślę o tym, czego nie było. O rozmowach, które Mirek mógł ze mną odbyć i nie odbył. O prawdzie, której się bał bardziej niż raka.

Na komodzie w sypialni stoi nasze wspólne zdjęcie ze ślubu córki. Nie schowałam go. Ale patrzę na nie inaczej. Szukam w oczach Mirka czegoś, czego wcześniej nie widziałam. Może to zawsze tam było. Może po prostu nie chciałam zauważyć.

Niedawno Anka zapytała, czy jej wybaczam.

– Komu? – zapytałam. – Ojcu?

– Nie – powiedziała. – Sobie. Że nie wiedziałaś.

Zastanowiłam się.

– Nie mam sobie czego wybaczać – odpowiedziałam. – Ufałam. To nie jest wada.

Koperta z banku nadal leży w szufladzie biurka. Obok niej niebieska teczka z gumką. Nie otwieram ich. Nie wyrzucam. Są jak pytanie, na które nie potrzebuję już odpowiedzi.