W środku wigilijnej kolacji, na oczach całej rodziny zgromadzonej wokół kapłona i kieliszków szampana, sześcioletnia Léa kurczowo trzymała się ramienia ojca i szeptała tak cicho, że początkowo myślał, iż to mu się przyśniło:
„Tato… jak usiądę, to boli tam, gdzie nie powinno”.
Mathieu Lenoir poczuł, jak serce mu zamarło.
Wokół nich jadalnia jego matki wciąż lśniła niczym świąteczna wystawa. Świece migotały w złoconych świecznikach, porcelanowe talerze odbijały girlandy zwisające z kredensu, a śmiech bratowej mieszał się z brzękiem sztućców. Jego matka, Françoise, krzątała się w swojej jodłowozielonej sukience i perłowym naszyjniku, dumna ze swojej pieczeni, odnowionego salonu, nowego męża, tego obrazu idealnej rodziny, który chciała pokazać światu.
Ale Mathieu już tego nie dostrzegał. Widział tylko twarz córki. Jej oczy, zbyt szeroko otwarte, cerę bladą, palce ściskające rękaw, jakby kurczowo się go trzymała, żeby nie upaść.
Na drugim końcu stołu uśmiechał się Gérard Duval.
Gérard nie był dziadkiem Léi. Mathieu zawsze odmawiał uznania go za dziadka, nawet gdy Françoise nalegała. Był mężczyzną, którego poślubiła osiem miesięcy po śmierci ojca Mathieu, dewelopera z Lyonu, bogatego, eleganckiego, zawsze używającego wody kolońskiej, zawsze tak uprzejmego, że po uścisku dłoni miała ochotę umyć ręce. Mówił cicho, zapłacił rachunek, nie patrząc na kwotę, dał Françoise biżuterię i zabrał rodzinę do restauracji, do których Mathieu nigdy by nie wszedł.
Françoise go uwielbiała. A raczej uwielbiała poczucie bezpieczeństwa, jakie jej dawał.
Mathieu ze swojej strony nigdy nie mógł tego znieść.
Przez dwa lata unikał rodzinnych posiłków. Odkąd jego żona, Claire, zginęła w wypadku samochodowym na mokrej drodze niedaleko Vienne, mieszkał sam z Léą w małym mieszkaniu w Villeurbanne, łącząc pracę nauczyciela francuskiego w liceum, odrabianie lekcji, pranie, koszmary córki i ogromną ciszę, która pozostała po nieobecności Claire. Nauczył się wiązać niezdarne warkoczyki, wybierać skarpetki z jednorożcami, udawać, że nie płacze, gdy Léa pytała, czy mama nadal widzi gwiazdy.
Wytrzymał, bo Léa się o niego troszczyła.
W tym roku Françoise nalegała, aż do wyczerpania.
„Mathieu, wystarczy. Nie możesz pozbawiać jej rodziny na zawsze. Boże Narodzenie jest święte. Léa potrzebuje babci”.
Uległ. Myślał, że to tylko kilka godzin. Jego brat Julien będzie tam z żoną Élise i córką Camille. Będą tam inni ludzie. Będzie miał oko na Léę. Będzie trzymał się blisko niej.
Mylił się.
Gdy tylko dotarli do dużego domu w Caluire, Léa zesztywniała. Ścisnęła swojego pluszowego lisa, tego, którego Claire kupiła jej w sklepiku szpitalnym kilka tygodni przed śmiercią. Gérard podszedł z otwartymi ramionami.
„Ach, oto moja mała księżniczka. Nie przytulisz dziadka Gérarda?”
Léa schowała się za nogą ojca.
Na ułamek sekundy uśmiech Gérarda stwardniał. Potem zaśmiał się, zbyt głośno.
„Jest dziś nieśmiała”.
Julien przewrócił oczami. Élise patrzyła na Léę wzrokiem psychologa, który zbyt szybko analizuje cudze dzieci. Françoise zacisnęła usta, urażona, zanim jeszcze ktokolwiek zdążył ją o cokolwiek oskarżyć.
Mathieu powinien był wtedy wyjść. Zrozumie później, kiedy poczucie winy będzie go dręczyć do szpiku kości.
Ale w niektórych rodzinach człowiek uczy się nie robić scen. Przełknąć swój dyskomfort. Uśmiechać się przed gośćmi. Mówić sobie, że przesadza.
Więc został.
A teraz jego córka właśnie powiedziała tę niemożliwą do powiedzenia rzecz.
Françoise poklepała krzesło stojące tuż obok Gérarda.
„Léa, kochanie, chodź, usiądź tutaj. Gérard zajął ci najlepsze miejsce”.
Gérard położył dłoń na oparciu krzesła.
„Po kolacji poczytam ci bajkę w małym salonie. Tylko we dwoje, jak ostatnio”.
Léa prawie przestała oddychać.
Mathieu zobaczył, jak jej ciało zamarło, kolana drżały, a wzrok przeskakiwał z krzesła na dłoń Gérarda, po czym wracał do niego w niemej prośbie.
Natychmiast wziął ją w ramiona.
„Usiądzie obok mnie”.
Jego głos był niski, ale było w nim coś, co uciszyło wszelkie protesty.
Françoise usiadła.
„Daj spokój, Mathieu, nie zaczynaj”.
„Usiądzie obok mnie” – powtórzył.
Ustawił Léę między sobą a ścianą, tworząc barierę. Przez cały posiłek trzymał jedną rękę na plecach córki. Prawie nic nie jadła. Za każdym razem, gdy Gérard się odzywał, garbiła się. Za każdym razem, gdy się śmiał, jej palce sięgały do rękawa ojca.
Kapłon smakował jak tektura. Kasztany, sos,
Zamówiwszy w cukierni świąteczny klocek, wszystko zdawało się należeć do innej planety.
W porze deseru Françoise nie mogła już dłużej czekać.
„Naprawdę psujesz święta, Mathieu. Gérard włożył tyle wysiłku”.
Mathieu wstał.
„Chodźmy do domu”.
