A w jej umyśle to nie znaczyło tego samego.
Trzeciego dnia Mama Éva popełniła wielki błąd.
Kiedy pracowałam, otworzyła moją szufladę w sypialni i uporządkowała moje dokumenty, bo „robiła porządki”. Dokumenty hipoteczne, wyciągi bankowe, umowy o samowystarczalność – wszystko leżało na stole.
Mama Irén znalazła je po południu.
Nie krzyczała.
Po prostu starannie ułożyła dokumenty obok siebie, a kiedy wróciłam do domu, powiedziała:
„Moja mała córeczko, ktoś tu dzisiaj nie wytarł kurzu, tylko granice”.
Mama Éva broniła się, obrażona.
„Tylko sprzątałam. Moje papiery nie leżą bezczynnie”.
Mama Irén zapytała:
„Co to ma wspólnego z finansami twojej synowej?”
„Mój syn też płaci za to mieszkanie.”
„W takim razie twój syn powinien sprawdzić swoje dokumenty. A ty powinnaś sprawdzić swój akt ślubu. To twój.”
András już krzyczał, kiedy wrócił do domu.
„Dość! Ciociu Irén, jutro wracasz do domu.”
Mama Irén spojrzała na niego spokojnie.
„Do kogo tak mówisz, synu?”
„Do tego, który burzy mój dom!”
Wstałam.
„Do twojego domu?”
András spojrzał na mnie.
„Júlia, nie teraz.”
„Ale teraz. Kiedy bez pytania sprowadziłaś tu swoją matkę, to był wspólny dom, gdzie chłopak ma obowiązki. Kiedy sprowadziłam tu babcię, nagle stał się to twój dom, do którego odsyłasz ludzi?”
W mieszkaniu zapadła cisza.
Mama Irén nic nie powiedziała.
Teraz moja kolej.
„Mama Éva wprowadziła się do naszej sypialni. Przemeblowała moją kuchnię. Przejrzała moje dokumenty. A ty mi mówiłeś, żebym we wszystkim był wyrozumiały. Teraz bądźmy konsekwentni. Albo obie rodziny mają prawo się z nami umówić, albo żadna z nich”.
Na początku András nie wiedział, co powiedzieć.
Nie.
Mama Éva tak zrobiła.
„Jestem matką mojego syna!”
Mama Irén zaśmiała się cicho.
„A czyje dziecko to Julia? Trawa je wyrosła?”
Nawet ja się na to uśmiechnęłam.
András w końcu usiadł.
Jakby przytłoczył go ciężar jego własnych słów.
„Czego chcesz?” zapytał mnie.
„Zasad”.
„Jakich zasad?”
„Po pierwsze. Nigdy więcej nie pozwolisz nikomu wprowadzić się do naszego mieszkania beze mnie. Po drugie. Nasza sypialnia jest nasza. Po trzecie. Jeśli któryś z rodziców lub krewnych poprosi o pomoc na dłuższy czas, omówimy to we dwoje, o czasie trwania, kosztach i zadaniach. Po czwarte. Nie rozwiążemy małżeństwa twoich rodziców. Po piąte. Jeśli nie możesz tego zaakceptować, twoja matka nie musi się przeprowadzać. Musimy się rozstać”.
Mama Éva była oburzona.
„Grozisz mojemu synowi rozwodem?”
„Nie. Granicami”.
András milczał przez długi czas.
Potem odezwał się bardzo cicho.
„Mamo, może rzeczywiście byłoby lepiej, gdybyś wróciła do domu na kilka dni”.
Mama Éva spojrzała na niego, jakby ją zdradził.
„Wyrzucasz mnie?”
„Nie. Ale zrobiłam to źle”.
To było pierwsze zdanie, w którym mnie nie obwiniała.
Mama Irén skinęła głową.
„Cóż. Dziecko stało się mężczyzną. To boli, ale jest przydatne”.
Następnego dnia teść przyjechał do Győr.
Nie przyszedł, żeby się kłócić. Przyniósł mi bukiet kwiatów, pudełko ciasteczek dla mamy Irén i pustą walizkę dla mamy Évy.
„Chodź, Éva” – powiedział. „W domu też jest kanapa, gdzie można się posmucić”.
Mama Éva spakowała się, obrażona.
W międzyczasie wtrącał się wielokrotnie:
„Chciałem tylko pomóc”.
Mama Irén odpowiedziała z fotela:
„Pomoc puka. Zawód przychodzi w walizce”.
Teść prawie przełknął kawę ze śmiechu.
Matka Andrása w końcu wróciła do domu.
Nie spokojnie. Nie szczęśliwie. Ale wróciła.
Kiedy drzwi zamknęły się za nią, w mieszkaniu po raz pierwszy zapadła cisza.
Prawdziwa cisza.
Żadnych westchnień bólu, żadnego chrapania, żadnego stukania w kuchni.
