„Mama właśnie zjechała na dół, zaraz wróci do windy” – powiedział mój brat, Nándi, i znowu zaczął walić w drzwi. Miałem 4 lata, on 7. Zamknęli nas w dziwnym budynku mieszkalnym w Tatabánya, gdzie na stole stał pół kubka zimnej herbaty, a jedzenia i wody w ogóle nie było. Ciągle pytałem: „Dlaczego mama tak długo czeka na windę?”. Nándi odpowiedział: „Winda jest stara, poczekajcie jeszcze trochę”. Nie mogła wejść do windy do następnego dnia, bo krzyczała o pomoc. Potem wybiła okno, żeby w końcu nas usłyszeli. A kiedy zabrali nas do szpitala, nagle pojawiło się czworo dorosłych. Wszyscy powiedzieli, że mają prawo nas zabrać.

„Mama przyjdzie i ci ugotuje”.

„A jeśli nie będzie wiedziała, gdzie jesteśmy?”

Zamilkła.

Pamiętam to wyraźnie. Nie kolor ściany, nie zasłony, nie twarze, które za nią podążały. Ale to, jak Nándi nagle nie odpowiedziała. I to przeraziło mnie bardziej niż jej krzyki.

To była długa noc. Zasnęłam przy drzwiach. Nándi siedziała obok mnie. Kiedy się obudziłam, wciąż nie spała. Miała szarą twarz, a w ustach sucho. Sięgnęłam po kubek, ale ona go pierwsza wzięła.

„Tylko mały łyk.”

„A ty?”

„Nie potrzebuję.”

Potrzebowała. Po prostu kłamała. Nie tak jak później dorośli. Kłamała, żebym nie płakała.

Następnego dnia ledwo prosiłam o jedzenie. Chciałam pić. Naprawdę. Oblizałam usta, ale nadal były suche. Nándi zanurzyła palec w resztce herbaty i posmarowała mi nim usta.

„Lepiej?”

Skinęłam głową, ale nie było lepiej.

Zapukała ponownie. Już nie pięścią. Jej ręka była spuchnięta. Uderzyła obcasem w drzwi i powiedziała ochryple:

„Otwórz.”

Po czym:

„On już nie ma głosu. Niech ktoś otworzy.”

Mówił o mnie. Ale jego głos zanikł.

Po drugiej stronie ściany grał telewizor. Gdzieś płakało małe dziecko. Kiedyś ktoś zapytał na korytarzu: „Co oni tam robią?”. Potem kroki trwały dalej. Nie chcę być mądra i osądzać każdego sąsiada. Ale dziecko tak nie myśli. Dziecko myśli, że jeśli dorośli usłyszą, to je otworzą.

Nie otworzyli.

Pod wieczór Nándi podeszła do okna. Było to źle zamknięte, stare okno z drewnianą ramą. Szarpała, ciągnęła i wpychała pod nie stołek. Przestraszyłam się.

„Nie możesz. Mama się wścieknie”.

Spojrzała na mnie i nic nie powiedziała. Ledwo mogła wydobyć z siebie dźwięk. Więc chwyciła stołek obiema rękami i rzuciła nim w szybę. Za pierwszym razem po prostu pękła. Za drugim razem szyba spadła na parapet.

Zakryłam uszy.

„Nie przychodź tu”.

Na ramie były odciski palców. Małe, ciemne plamki. Patrzyłam na nie, a nie na dziurę w oknie. Nándi wychyliła się i próbowała krzyczeć.

Prawie nie wydobył się z niego żaden dźwięk.

„Pomocy”.

A potem znowu:

„Jesteśmy tu dziećmi”.

Na początku nikt nie rozumiał. Potem ktoś krzyknął z dołu. Gdzieś trzasnęły drzwi. Ludzie zaczęli za nim biec. Jakaś kobieta już waliła do naszych drzwi z zewnątrz.

„Dzieci! Jesteście tam sami?”

Nándi chciała odpowiedzieć, ale tylko kaszlnęła.

Krzyknąłem:

„Mama jest w windzie!”

Dlaczego to powiedziałem? Bo ona wciąż tam była. W windzie. W miejscu, gdzie dorośli wchodzą „na chwilę” i skąd muszą wracać.

Nie otworzyli drzwi od razu. Słychać było telefony, głosy, ktoś przeklinał, ktoś mówił: „Nie straszcie ich”. Kiedy w końcu weszli, schowałem się za Nándi. Stała przede mną, ledwo trzymając się na nogach.

Sąsiadka powiedziała później:

„Na początku myślałam, że po prostu są niegrzeczni. Potem zdałam sobie sprawę: dziecko nie jest niegrzeczne, pukając do tych samych drzwi przez dwie godziny”.

Potem powiedziała coś jeszcze, czego dowiedziałam się dopiero później:

„Stałam tam przy tych drzwiach i wstydziłam się, że przyszłam tylko wtedy, gdy było cicho”.

Okryli nas płaszczami. Trzymałam palec Nándi. W ogóle się nie odzywała. Poruszała tylko ustami, a ona ją mocno trzymała. Jakaś kobieta chciała mnie podnieść, ale jej nie pozwoliłam.

„A kiedy mama wyjdzie z windy, kto jej powie, gdzie jesteśmy?”

Nie odpowiedziała. Po prostu pogłaskała mnie po głowie i płakała. Wtedy pomyślałam, że zrobiłam coś złego. Kiedy dorosły płacze nad dzieckiem, dziecko często myśli, że to jego wina.

W szpitalu było bardzo jasno. Dali jej wodę. Potem herbatniki. Schowałam je pod poduszkę. Pielęgniarka powiedziała:

„Możesz jeść”.

Nie wierzyłem jej. Po dwóch dniach picia pół filiżanki herbaty człowiek zaczyna wierzyć, że jedzenie powinno być schowane. Bo później już go nie będzie.

Lekarz zbadał Nándi. Otworzył usta, ale nie wydobył z siebie żadnego dźwięku. Lekarz powiedział do pielęgniarki:

„Zapisz: chłopiec całkowicie stracił głos, objawy odwodnienia”.

Nie wiedziałem, co oznacza odwodnienie. Wiedziałem, że Nándi cały czas dawała mi pić.

Potem przyszła moja mama.

Nie pamiętam jej twarzy. Jej płaszcza. Był ciemny, przepasany paskiem. Weszła szybko z torbą herbatników i od razu zaczęła mówić:

„Wyszłam tylko na chwilę. Myślałam, że po nich idą. Nie rozumieją, ja też się bałam”.

Nándi odwróciła się do ściany.