Człowiek dostaje kartkę z laboratorium i nagle zamiast żyły w ręce widzi wyrok.
Tylko że życie nauczyło mnie ostrożności w obie strony.
Nie wolno lekceważyć objawów.
Ale nie wolno też robić z każdego wyniku pogrzebu.
Starszy organizm działa inaczej. Wolniej się regeneruje. Inaczej śpi. Inaczej reaguje na ból, stres, leki, pogodę. Czasem trzeba leczyć. Czasem trzeba ćwiczyć. Czasem trzeba zmienić dietę. Czasem po prostu trzeba przestać straszyć samego siebie reklamą suplementu z telewizji.
Najmądrzejsze zdanie, jakie usłyszałam od lekarza, brzmiało:
“Niech pani nie leczy wieku. Niech pani leczy to, co naprawdę wymaga leczenia.”
Od tamtej pory zapisuję pytania przed wizytą.
Nie kiwam głową bez zrozumienia.
Pytam, po co lek.
Czy można mniej.
Czy są skutki uboczne.
Czy pomoże ruch.
Czy potrzebne są badania.
Nie dlatego, że nie ufam lekarzom.
Dlatego, że to moje ciało i ja muszę w nim mieszkać.
Druga lekcja przyszła w nocy.
Po śmierci męża długo nie umiałam spać.
Budziłam się o trzeciej, słuchałam lodówki, rur w bloku, kroków sąsiada nad głową. Przez pierwsze miesiące miałam wrażenie, że noc jest wielkim pustym pokojem, przez który muszę przejść sama.
Kusiło mnie, żeby brać tabletki na sen częściej, mocniej, szybciej.
Ale córka, która pracuje w aptece, powiedziała mi wtedy:
“Mamo, ostrożnie. To nie cukierki.”
Zaczęłam inaczej.
Rano odsłaniałam zasłony.
Wychodziłam na słońce, nawet jeśli tylko pod blok.
Kładłam się o podobnej porze.
Nie drzemałam po trzy godziny w dzień.
Wieczorem wyłączałam wiadomości, bo po nich człowiek nie śpi, tylko pilnuje końca świata.
Nie zawsze działało.
Ale zaczęło pomagać.
Nie piszę tego jako cudownej recepty.
Piszę, bo czasem najlepsze lekarstwo zaczyna się od regularności, a nie od paniki.
Trzecia lekcja przyszła od mojej sąsiadki, pani Janiny.
Ma osiemdziesiąt dwa lata i więcej energii niż niejeden czterdziestolatek w autobusie. Codziennie chodzi wokół osiedla. Powoli, z kijkami, w czerwonej czapce. Kiedyś zapytałam ją:
“Po co pani tak codziennie maszeruje?”
Odpowiedziała:
“Bo jak siądę na zawsze, to już mnie nikt nie podniesie.”
Śmieszne?
Może.
Ale mądre.
Ruch w starości to nie sport dla medali.
